Technologia lutowania próżniowego złączy przewodów hydraulicznych do silników samolotowych

Przedmiotem innowacji jest technologia lutowania próżniowego odpowiedzialnych zespołów paliwowych, olejowych i powietrznych silników lotniczych stosowanych w różnego typu nowoczesnych samolotach oraz helikopterach, wojskowych i cywilnych. Technologia opracowana została we współpracy z Politechniką Warszawską oraz WSK "PZL-Rzeszów" S.A.

Podstawowym etapem tej technologii jest proces lutowania elementów wchodzących w skład zespołów takich jak: przewody rurowe, złączki, kolanka, końcówki wtryskiwaczy, filtry, trójniki, wsporniki, uchwyty, półtulejki ochronne. Opracowana technologia umożliwia lutowanie przewodów hydraulicznych o średnicach w szerokim przedziale od fi 3/16" do fi 2 1/2".

Wysokie wymagania stawiane wyrobom lotniczym, a w szczególności elementom lutowanym, w tym zwłaszcza niezawodność, wysoka wytrzymałość w podwyższonej temperaturze, szczelność pod wysokim ciśnieniem, co m. in. zapewniają pełny menisk na obwodzie złącza i ciągłość lutu na całej powierzchni złącza, sprawiają, że konieczne jest stosowanie odpowiednich lutów, np. specjalnych stopów z grupy Ag-Cu-Ni.

 

W opracowanej technologii zastosowano luty charakteryzujące się dużą różnicą pomiędzy temperaturą solidus i likwidus, dochodząca do 140°C oraz strukturą wielofazową, co wymagało opracowania specyficznych warunków przebiegu procesu lutowania. Technologia wykorzystuje przyjazny dla środowiska proces lutowania próżniowego, z zastosowaniem w odpowiednej temperaturze ciśnienia cząstkowego argonu. Dzięki temu wyeliminowano toksyczne topniki stosowane w tradycyjnych metodach lutowania. Proces technologiczny nie powoduje powstawania żadnych odpadów poprodukcyjnych, a wytworzone w jego ramach elementy nadają się w 100 % do recyklingu. Opracowana technologia obejmuje pełny proces produkcyjny wytwarzania zespołów rurowych począwszy od przygotowania powierzchni zarówno pod względem jej czystości jak i chropowatości, przez dobór geometrii i kształtu obszaru złącza, dobór ilości lutu, dobór parametrów technologicznych lutowania, aż po dobór procedur 100 % kontroli końcowej złączy lutowanych

 

Technologia została wdrożona w zakładach Pratt & Whitney i jest wykorzystywana do lutowania przeszło 1200 różnego rodzaju zespołów rurowych wykorzystywanych w silnikach samolotów wojskowych i cywilnych (np. F-16, Boeing 737, Boeing 747, Boeing 757, Boeing 767, McDonnell Douglas MD-80, McDonnell Douglas DC-9, McDonnell Douglas DC-10, Airbus A300, Airbus A310, Ilyushin IL-96).

 

 

Instytut Mechaniki Precyzyjnej - Zakład Obróbki Cieplnej za tę technologię otrzymał ZŁOTY MEDAL Z WYRÓŻNIENIEM na 54 Światowej Wystawie Wynalazków, Badań I Nowych Technologii Bruksela Eureka 2005, Bruksela 19.11.2005; BRĄZOWY MEDAL na 34 Międzynarodowej Wystawie Wynalazczości , Nowoczesnej Techniki i Wyrobów „Genewa 2006”, Genewa 4-9.04.2006.; SREBRNY MEDAL na IX Międzynarodowym Salonie Wynalazków „ARCHIMEDES 2006”, Moskwa 2006.